اهداف: اتیسم یکی از اختلالات عصبی رشدی است که در تمام عمر، فرد را درگیر می کند. شیوع اختلال اتیسم در ایران رو به افزایش است. ماهیت سخت و پیچیده این اختلال باعث برهم خوردن تعادل و روال های کاری در خانواده و موجب تنش زیادی برای تمامی اعضای خانواده به ویژه، مادران می شود. سلامت روان مادر، تمامی اعضای خانواده از جمله کودک با اختلال اتیسم را تحت تاثیر قرار می دهد. از طرفی سردرگمی و شکست مادران در ارتباط با کودک با اتیسم موجب تنش و ناراحتی بیشتر برای آنان می شود. در این پژوهش برآنیم با روش بازی درمانی فیلیال تراپی که بازی درمانی خانواده محور است به مادران در خلق رابطه جدید و بهبود بازی و رابطه با کودک کمک کنیم و همچنین تاثیر آن بر تنش کل مادران را بسنجیم. روش بررسی: در ابتدا پژوهش با کد اخلاقی IR. USWR. REC. 1396. 97 به تصویب کمیته اخلاق دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی رسید. با کسب مجوزهای لازم و ارایه آن به مراکز اتیسم و کلینیک های کاردرمانی در سرتاسر استان اصفهان، رضایت مراکز را برای همکاری در این طرح جلب کردیم. 32 کودک (9 دختر و 23 پسر) با اختلال طیف اتیسم در محدوده سنی چهار تا دوازده سال در این مطالعه تجربی شرکت داشتند. قبل از انجام نمونه گیری هدف مطالعه توضیح داده شد و از مشارکت کنندگان رضایت آگاهانه گرفته شد. روش نمونه گیری به صورت دردسترس انجام گرفت. در ابتدا فرم اطلاعات جمعیت شناختی، پرسش نامه گارز-2 و فرم تنش والدگری آبیدین توسط تمامی مادران تکمیل شد. جهت اختصاص مادران به گروه های آزمایش و کنترل مادران بر اساس سن کودک، نمره گارز و تحصیلات کودکان و مادران و غیره همتاسازی شدند. سپس به روش تصادفی ساده در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. ده جلسه فیلیال تراپی (هر هفته یک جلسه دوساعته) برای گروه آزمایش برگزار شد. در این مدت گروه کنترل درمان های گذشته را ادامه می دادند. بعد از تکمیل مداخله، پرسش نامه تنش والدگری آبیدین (فرم کوتاه) توسط تمامی مادران مجددا تکمیل شد. اطلاعات به دست آمده با استفاده از آزمون آنالیز کوواریانس و تی زوجی و مستقل تحلیل شدند. یافته ها: جهت بررسی نرمال بودن نمرات تنش کل در مرحله پیش آزمون و پس آزمون از آزمون شاپیرو ویلک استفاده شد. نتایج تی با دو گروه مستقل نشان داد که میانگین نمره تنش کل در مرحله پیش آزمون در دو گروه تفاوت معنی دار آماری نداشت (0/679= P) ولی در مرحله پس آزمون تفاوت معنی دار وجود داشت (0/010= P). همچنین نتایج مربوط به آزمون تی وابسته نشان داد تفاوت بین نمرات تنش کل پیش آزمون و پس آزمون در گروه کنترل معنی دار نیست (0/268= P) ولی بین نمرات تنش کل پیش آزمون و پس آزمون در گروه آزمایش تفاوت معنی دار است (0/001= P). نتیجه آنالیزکوواریانس نشان می دهد نمره اولیه تنش بر نمره کل تنش در مرحله بعد از مداخله اثرگذار بوده است؛ طوری که 82 درصد پراکندگی کل را این متغیر تبیین می کند. همچنین بعد از کنترل نمره پیش آزمون تنش در نمونه ها، میانگین نمره تنش کل در دو گروه تفاوت معنی داری داشتند (0/001= P). ضریب اتا نشان می دهد مداخله می تواند 54 درصد از تغییرات نمره کل تنش را تبیین کند. مداخله فیلیال تراپی تاثیر قابل توجهی بر تنش کل مادران گروه آزمایش داشت. چنین تغییری در گروه کنترل مشاهده نشد. نتیجه گیری: روش فیلیال تراپی می تواند با بهبود عملکرد کودک و رابطه والد کودک به پذیرش بهتر کودک توسط والد کمک کند و تنش والدگری را کاهش دهد. بهبود ارتباط والد کودک موجب همدلی و نزدیکی بیشتر مادران با کودکان مبتلا به اتیسم می شود. فیلیال تراپی با صرف هزینه و زمان کم، در یک زمان بر مادر و کودک اثر می گذارد و تاثیرات مثبت آن شامل حال هر دو گروه و همچنین سایر اعضای خانواده می شود. روش فیلیال تراپی می تواند به عنوان مداخله ای مکمل به تمامی کارشناسان حیطه کودکان اتیسم و مادران آنان آموزش داده شود.

پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی فیلیال تراپی و تراپلی بر اضطراب کودکان با آسیب شنوایی انجام شد. این مطالعه یک پژوهش شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه گواه بود. 39 کودک به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به طور مساوی و تصادفی در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه (هر گروه 13 نفر) جایگزین شدند. یکی از گروه های آزمایش در برنامه فیلیال تراپی در 10 جلسه 90 دقیقه ای و دیگری در برنامه تراپلی، در 10 جلسه 40 دقیقه ای شرکت کردند، درحالی که گروه گواه در این برنامه ها شرکت نکرد. آزمودنی ها با استفاده از پرسش نامه اضطراب کودکان پیش دبستانی اسپنس (2001) مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک متغیری و چندمتغیری تحلیل شدند. یافته های به دست آمده حاکی از آن بود که فیلیال تراپی و تراپلی بر اضطراب کودکان با آسیب شنوایی اثر مثبت و معناداری داشت (05/0>P). همچنین نتایج نشان داد که بین میزان اثربخشی فیلیال تراپی و تراپلی در خصوص اضطراب و خرده مقیاس های آن، تفاوت معناداری وجود ندارد (05/0P>). لذا از یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که برنامه های فیلیال تراپی و تراپلی می توانند نقش مهمی در کاهش اضطراب در کودکان با آسیب شنوایی ایفا کنند.

کودکان با اختلال یادگیری خاص فعالیت فیزیکی پایین و رفتارهای خموده بالایی دارند. هدف پژوهش، بررسی اثربخشی فیلیال تراپی بر کاهش رفتارهای خموده کودکان با اختلال یادگیری خاص بود. روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی (پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری با گروه پلاسیبو و کنترل) بود. جامعه آماری این پژوهش را 116 مادر کودکان 7 تا 11 با اختلال یادگیری خاص در شهرستان ملایر تشکیل دادند؛ از میان مادران، 95 مادر (90/91 درصد) رفتار خموده فرزند خود را بالاتر از نقطه برش (700 دقیقه یا 11 ساعت و 40 دقیقه در هفته؛ فیشر و همکاران، 2012) ارزیابی کرده بودند. از میان این مادران، 42 نفر به صورت تصادفی در سه گروه آزمایش (12نفر)، پلاسیبو (12نفر) و کنترل (12نفر) جایگزین شدند. برای ارزیابی رفتارهای خموده از مقیاس صفحه نمایش هفتگی کودک (نگاه کردن به تلویزیون، تبلت و غیره) استفاده شد. در این پژوهش، فیلیال تراپی به صورت گروهی در ده جلسه دوساعته آموزش داده شد. گروه پلاسیبو به صورت هفتگی اطلاعاتی در زمینه اختلال یادگیری خاص را دریافت می کردند و در جلسات پرسش و پاسخ در این زمینه شرکت کردند و گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکرد. نتایج نشان داد که فیلیال تراپی در مقایسه با پلاسیبو و گروه کنترل بر کاهش رفتارهای خموده (در طول هفته و آخر هفته) تاثیر معنی دار داشته است. اما بین نمرات گروه پلاسیبو در پس آزمون و پیگیری نسبت به گروه کنترل تفاوت معنی دار وجود نداشت. بر اساس یافته ها، فیلیال تراپی برای کاهش رفتارهای خموده در میان دانش آموزان به ویژه دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص پیشنهاد می شود.

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی فیلیال تراپی مجازی مادران بر مهارت های اجتماعی و پرخاشگری کودکان دارای اختلای یادگیری انجام شد. مواد و روش ها: این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون، همراه با گروه شاهد بود. جامعه آماری تحقیق را کلیه کودکان دارای اختلال یادگیری 6 تا 11 ساله شهر اصفهان در سال 98-1397 تشکیل داد که 30 نفر از آنان بر اساس آزمون غربالگری مشکلات یادگیری (Colorado Learning Difficulties Questionnaire یا CLDQ) Willcutt و همکاران، به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفره تجربی و شاهد قرار گرفتند. در مراحل پیش آزمون و پس آزمون، مادران مقیاس خشم Novaco و پرسش نامه مهارت های اجتماعی Matson را تکمیل کردند. در گروه تجربی، مطالب آموزشی اعم از متن، عکس و فیلم به صورت هفتگی از طریق شبکه های اجتماعی در اختیار مادران قرار گرفت. داده ها با استفاده از آزمون های ANCOVA و MANCOVA تجزیه و تحلیل گردید. یافته ها: فیلیال تراپی مجازی تاثیر معنی داری در بهبود مهارت های اجتماعی منفی و ابعاد آن و پرخاشگری و بعد فکر پرخاشگرانه داشت، اما تاثیر آن بر افزایش مهارت های اجتماعی مثبت و ابعاد آن و کاهش رفتار و احساس پرخاشگرانه معنی دار نبود. نتیجه گیری: بر اساس نتایج به دست آمده از پژوهش حاضر، می توان از فیلیال تراپی مجازی جهت بهبود رفتارهای منفی کودکان دارای اختلال یادگیری استفاده نمود.

زمینه و هدف: دانش آموزان دارای ناتوانی های یادگیری همواره جزء گروه های رایج با نیازهای خاص به حساب می آیند که به توجه آموزشی بیشتری نیاز دارند. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی بازی درمانی به دو شیوه تراپلی و فیلیال بر رفتارهای مقابله ای دانش آموزان 12-10 سال با اختلال یادگیری در شهر اصفهان بود. روش کار: برای انجام پژوهش آزمایشی حاضر که با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل و دوره پیگیری انجام شد از بین دانش آموزان با اختلال یادگیری که در سال 1400 به یکی از کلینیک های روان شناختی شهر اصفهان مراجعه کرده بودند بر اساس جدول مورگان به صورت در دسترس 54 نفر انتخاب و به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و یک گروه گواه (هر گروه 18 نفر) تقسیم شدند. سپس آزمودنی های گروه آزمایش 10 هفته و هفته ای یک ساعت مداخله مورد نظر خود را دریافت کردند. همچنین قبل، بلافاصله بعد و دوره پیگیری 2 ماهه تمام آزمودنی ها پرسشنامه رفتارهای مقابله ای هرناندز (2008) را تکمیل شد. نهایتا داده ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد دو شیوه بازی درمانی تراپلی و فیلیال تراپی روی ابعاد رفتارهای مقابله ای شامل انحراف از مشکل، کنار آمدن با مشکل و کنار آمدن ویرانگر تاثیر پایدار داشتند (01/0>P). اما میزان اثربخشی دو شیوه بازی درمانی روی ابعاد رفتارهای مقابله ای تفاوت معنی داری نداشته است (05/0

1مقدمه: پژوهش حاضر با هدف اثربخشی فیلیال تراپی بر مقبولیت اجتماعی و حساسیت اضطرابی کودکان با علائم بی نظمی خلق ایذائی انجام گرفت. مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری بود. جامعه آماری شامل کودکان با علائم اختلال بی نظمی خلقی ایذائی 9-12 ساله شهر اصفهان بودند. روش کار: تعداد 30 کودک با علائم اختلال بی نظمی خلقی ایذائی و مادرانشان با روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در گروه های آزمایش و گواه گمارده شدند. گروه آزمایش مداخله بازی درمانی فیلیال لندرث (1390) را طی دوماه در 8 جلسه 60 دقیقه ای دریافت نمودند. یافته ها: ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه مقبولیت اجتماعی فورد و رابین (1970) و حساسیت اضطرابی تسائو و همکاران (2006) بود. داده های حاصل از پژوهش به شیوه تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر با استفاده از نرم افزار آماری SPSS-29 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که مداخله فیلیال ترپی بر مقبولیت اجتماعی و حساسیت اضطرابی کودکان با علائم اختلال بی نظمی خلقی ایذائی تأثیر معنادار داشت (001/0>P). نتیجه گیری: بدین صورت که این مداخله توانسته منجر به بهبود مقبولیت اجتماعی و کاهش حساسیت اضطرابی این کودکان شود. بر اساس یافته ها می توان چنین نتیجه گرفت که فیلیال تراپی با بهره گیری از فنونی همانند سخنرانی، بحث، ایفای نقش، فرایندهای گروهی و نظارت می تواند به عنوان یک درمان کارآمد جهت بهبود مقبولیت اجتماعی و کاهش حساسیت اضطرابی کودکان با علائم بی نظمی خلق ایذائی مورد استفاده قرار گیرد.

1مقدمه: آموزش بازی درمانی، تأثیر درخورتوجهی بر نگرش آنها درباره کودکان با اختلال یادگیری دارد؛ چراکه این کودکان با مشکلات عمدهای در رفتار و تعامل با والدین مواجه هستند. هدف از این مطالعه تعیین اثربخشی بازی درمانی فیلیال بر ابعاد مدیریت هیجان، شایستگی اجتماعی دانش آموزان دارای اختلالات یادگیری خاص است. روش: در یک مطالعه نیمه تجربی بود 30 نفر از دانش آموزان دارای ناتوانایی یادگیری خاص در کلاس اول و دوم مقطع ابتدایی درسال تحصیلی 1401-1400 در مطالعه مشارکت داشتند. ابتدا مشارکت کنندگان به شیوه نمونه گیری دردسترس انتخاب و سپس به طور تصادفی ساده در دو گروه مداخله و گروه شاهد گمارده شدند. هر دو گروه براساس  پرسشنامه های مهارت مدیریت هیجان زمن و همکاران(2001)، شایستگی اجتماعی کودکان کوهن و رسمن (1972) پیش آزمون به عمل آمد و گروه مداخله 8 جلسه90 دقیقه ای در معرض متغیر مستقل (بازی درمانی فیلیال) قرار گرفتند سپس از هر دو گروه پس آزمون به عمل آمد و یک ماه بعد نیز پیگیری انجام شد. نتایج: تفاوت میانگین هر سه بعد مهارت مدیریت هیجان در دو گروه بازی درمانی فیلیال و کنترل به لحاظ آماری در سطح 0/01 معنادار است. ابعاد بازداری (0/377= 2 h، 0/001= P، 12/73 = F)، بیان آشفته(0/203= 2 h، 0/001= P، 5/36 = F) و کنار آمدن (0/303= 2 h، 0/001= P، 9/14= F) مهارت مدیریت هیجان معنادار است. تفاوت میانگین مؤلفه ها و نمره کل شایستگی اجتماعی در دو گروه بازی درمانی فیلیال و کنترل به لحاظ آماری معنادار است. مؤلفه تمایل/کناره گیری (0/519= لامبدای ویلکز، 0/279= 2 h، 0/001= P، 7/94 =F)،  مؤلفه همکاری/مخالفت (0/508= لامبدای ویلکز، 0/327= 2 h، 0/001= P، 8/27 =F) و نمره کل شایستگی اجتماعی (0/392= لامبدای ویلکز، 0/374= 2 h، 0/001= P، 12/22=F) معنادار است. نتیجه گیری: آموزش بازی درمانی فیلیال مدیریت هیجان، شایستگی اجتماعی و مشکلات رفتاری کودکان را بهبود بخشید؛ بنابراین، برنامه ریزی به منظور استفاده از آموزش بازی درمانی فیلیال برای کودکان دارای اختلال یادگیری اهمیت ویژه ای دارد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

با توجه به شیوع ویروس کرونا و پیامدهای آن، پژوهش حاضر از دو بخش تشکیل شده است: در بخش اول، روایی و پایایی مقیاس اضطراب ویروس کرونا در کودکان ارزیابی شد و در بخش دوم اثربخشی آموزش فیلیال تراپی بر اضطراب کودکان بررسی شد. در قسمت اول پژوهش تعداد 151 کودک به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند و به عبارات مقیاس پاسخ دادند. به منظور بررسی روایی از همبستگی گویه ها با نمره کل و تحلیل عاملی تاییدی و به منظور بررسی پایایی از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. در قسمت دوم پژوهش از تمام مادران کودکان 9 تا 12 سال با اضطراب شدید ویروس کرونا، 22 نفر به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به روش نمونه گیری تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. جهت تحلیل داده ها از تحلیل کوواریانس تک متغیره استفاده شد. نتایج قسمت اول نشان داد مقیاس اضطراب ویروس کرونا کودکان از یک عامل روان شناختی تشکیل شده است و مقیاس از روایی و پایایی مطلوبی برخوردار است (01/0

این پژوهش به منظور بررسی اثربخشی آموزش بازی درمانی با مدل فیلیال تراپی بر مشکلات رفتاری کودکان و تاب آوری مادران ناشنوا انجام شد. این پژوهش، یک مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و گروه کنترل بود. در این پژوهش 30 نفر از مادران ناشنوا شرکت داشتند که به روش نمونه گیری در دسترس از انجمن خانواده ناشنوایان و کانون ناشنوایان استان اصفهان انتخاب شدند. آزمودنی ها به دو گروه آزمایش و کنترل 15 نفری تقسیم شدند. گروه آزمایش در 8 جلسه در برنامه بازی درمانی با مدل فیلیال تراپیشرکت کردند در حالی که به گروه کنترل هیچ آموزشی ارائه نشد. ابزار این پژوهش فهرست مشکلات رفتاری کودک آخنباخ و رسکورلا و مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری تحلیل شد. نتایج نشان داد که آموزش بازی درمانی با مدل فیلیال تراپی اثر معناداری بر مشکلات رفتاری کودکان و تاب آوری مادران ناشنوا داشت (001/0